ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT TRỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG TAM THẤT TUYÊN QUANG (Panax sp.) VÀ THỬ NGHIỆM DI THỰC SÂM NGỌC LINH (P. vietnamensis Ha et Grushv), SÂM LAI CHÂU (P. vietnamensis var. fuscidiscus K. Komatsu, S. Zhu & S.Q. Cai) TẠI TỈNH TUYÊN QUANG

Tran Cao Nguyen; Cao Chi Khiem; Vu Tien Lam

doi:10.70169/VJFS.1344

Authors

Tran Cao Nguyen Viện Nghiên cứu Lâm sinh
Cao Chi Khiem
Vu Tien Lam

DOI:

https://doi.org/10.70169/VJFS.1344

Keywords:

Artificial shading, bio-fertilizer, Panax sp., Panax vietnamensis, Panax vietnamensis var. fuscidiscus, substrate, Artificial shading, bio-fertilizer, Panax sp., Panax vietnamensis, Panax vietnamensis var. fuscidiscus, substrate

Abstract

The study was conducted in Thuong Lam commune, Tuyen Quang province, to determine the effects of substrate, basal fertilization, and shading on the growth of Panax sp. naturally occurring in the study area (hereafter referred to as “Tam thất tuyên quang”) and to evaluate the adaptability of P. vietnamensis and P. vietnamensis var. fuscidiscus. The experiments were arranged using a randomized complete block design (RCBD) and a completely randomized design (CRD), with three replicates, and monitored continuously over 24 months (August 2024 - August 2026). The results showed that substrate and fertilization treatments significantly affected the survival rate and growth parameters of Panax sp. (p < 0.05). The substrate treatments consisting of forest soil and forest humus at ratio 1:1, combined with the application of 50 g of well-decomposed manure and 50 g of bio-fertilizer per plant, produced the best results, with survival rates of 92.2 - 93.3%, basal stem diameter (D₀₀) of 4.8 - 4.9 mm, plant height (H_vn) of up to 38.0 cm, and 30.8 - 30.9 leaflets (p < 0.05). Cultivation under an artificial shading providing 75% shade resulted in a survival rate of 92.2% and growth indicators comparable to those of plants grown under the canopy of natural forest (p > 0.05). In the translocation trials, both P. vietnamensis and P. vietnamensis var. fuscidiscus maintained high survival rates (≥ 88.9%) and exhibited fair growth. These findings confirm the potential for developing Panax medicinal plants in Tuyen Quang province through controlled cultivation under artificial shading.

References

1. Trinh, N. B., Pham, Q. T., Hoang, T. S., Nguyen, T. H. A., Bui, T. T., Nguyen, T. S., Nguyen, Q. H., Nguyen, T. V. A., Tran, V. D., 2019. Panax sp. in Tuyen Quang, North Vietnam - A potential plant for poverty reduction. Asian Journal of Research in Botany, 2(1), 67–76.

2. Đinh Văn Phê, Nguyễn Viết Trụ, Chu Đức Hà, La Việt Hồng, Nguyễn Văn Nam, Lê Hùng Lĩnh, 2021. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật trồng Sâm Ngọc Linh tại Kon Tum. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam, (7), 146-151.

3. Hoàng Văn Hùng, Đỗ Thị Bích Nguyệt, Bùi Quang Trung, Ngô Thanh Xuân, 2018b. Nghiên cứu ảnh hưởng của độ che sáng đến sinh trưởng và năng suất của cây Tam thất (Panax pseudoginseng Wall.) tại huyện Si Ma Cai, huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai. TNU Journal of Science and Technology, 193(17), 15-20.

4. Hoàng Văn Hùng, Phạm Thị Hồng Loan, Lã Thị Luyến, Ngô Thanh Xuân, 2018a. Nghiên cứu khả năng nhân giống bằng hạt và sinh trưởng của cây Tam thất (Panax pseudoginseng Wall.) giai đoạn vườn ươm tại huyện Si Ma Cai, Mường Khương tỉnh Lào Cai. TNU Journal of Science and Technology, 193(17), 9-14.

5. Huang, W., Zhang, S.B., Liu, T., 2018. Moderate photoinhibition of photosystem II significantly affects linear electron flow in the shade-demanding plant Panax notoginseng. Frontiers in Plant Science, 9, 637. DOI: 10.3389/fpls.2018.00637

6. Li, J., Bao, Y., Wang, Z., Yang, Q., Cui, X., 2022. Research progress in diseases of Panax notoginseng. Physiological and Molecular Plant Pathology, 121, 101878. DOI: 10.1016/j.pmpp.2022.101878

7. Li, J., Yang, Q., Shi, Z., Zang, Z., Liu, X., 2021. Effects of deficit irrigation and organic fertilizer on yield, saponin and disease incidence in Panax notoginseng under shaded conditions. Agricultural Water Management, 256, 107056. DOI: 10.1016/j.agwat.2021.107056

8. Liu, H., Gu, H., Ye, C., Guo, C., Zhu, Y., Huang, H., Liu, Y., He, X., Yang, M., Zhu, S., 2021. Planting density affects Panax notoginseng growth and ginsenoside accumulation by balancing primary and secondary metabolism. Frontiers in Plant Science, 12, 628294. DOI: 10.3389/fpls.2021.628294

9. Luo, L., Guo, C., Wang, L., Zhang, J., Deng, L., Luo, K., Huang, H., Liu, Y., Mei, X., Zhu, S., Yang, M., 2019. Negative plant-soil feedback driven by re-assemblage of the rhizosphere microbiome with the growth of Panax notoginseng. Frontiers in Microbiology, 10, 1597. DOI: 10.3389/fmicb.2019.01597

10. Ma, W.Q., Wang, H.Y., Zhang, W.J., Wang, S., Wan, X.F., Kang, C.Z., Guo, L.P., 2021. Effects of ecological factors on shape and ginsenoside of Panax ginseng. China Journal of Chinese Materia Medica, 46(8), 1920-1926. DOI: 10.19540/j.cnki.cjcmm.20210123.102

11. Nguyễn Minh Khởi, 2019. Khai thác và phát triển nguồn gen sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.). Báo cáo tổng kết nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ cấp quốc gia, Viện Dược liệu.

12. Ou, X., Cui, X., Zhu, D., Guo, L., Liu, D., Yang, Y., 2020. Lowering nitrogen and increasing potassium application level can improve the yield and quality of Panax notoginseng. Frontiers in Plant Science, 11, 595095. DOI: 10.3389/fpls.2020.595095

13. Phạm Quang Tuyến, 2019. Nghiên cứu xây dựng quy trình nhân giống và trồng cây Sâm Lai Châu (Panax vietnamensis var. fuscidiscus K. Komatsu, S. Zhu & S.Q. Cai). Báo cáo tổng kết nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ cấp quốc gia, Viện Nghiên cứu Lâm sinh.

14. Phan Kế Long, 2023. Điều tra, đánh giá hiện trạng các loài cây thuốc thuộc chi Sâm (Panax L.) ở Tuyên Quang và Hà Giang. Báo cáo kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ, mã số UQĐTCB.05/21-22, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

15. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam, 2020. Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) dưới tán rừng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, ban hành kèm theo Quyết định số 255/QĐ-SNN&PTNT ngày 29/6/2020.

16. Tan, Y., Cui, Y., Li, H., Kuang, A., Li, X., Wei, Y., Ji, X., 2017. Rhizospheric soil and root endogenous fungal diversity and composition in response to continuous Panax notoginseng cropping practices. Microbiological Research, 194, 10-19. DOI: 10.1016/j.micres.2016.09.009.

17. Tran, T. V. T., Trinh, N. B., Do, V. T., Pham, Q. T., Hua, V. L., Pham, V. T., Phan, K. L., 2022. Identification of Panax sp. in the Northern Vietnam based on ITS-rDNA sequence analysis. Vietnam Journal of Biotechnology, 20(4), 633-641. DOI: 10.15625/1811-4989/17138

18. Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu, 2024. Quyết định số 1465/QĐ-UBND ngày 17/10/2024 về việc ban hành Quy trình tạm thời kỹ thuật nhân giống, trồng, chăm sóc cây Sâm Lai Châu trên địa bàn tỉnh Lai Châu.

19. Xu, W., Wu, F., Wang, H., Zhao, L., Xiang, P., Guan, H., Ma, L.Q., 2021. Key soil parameters affecting the survival of Panax notoginseng under continuous cropping. Scientific Reports, 11, 5656.