ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ĐA DẠNG DI TRUYỀN QUẦN THỂ CHỌN GIỐNG KEO LÁ TRÀM Ở VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1204Từ khóa:
Đa dạng di truyền, chỉ thị phân tử, Keo lá tràm, nguồn genTóm tắt
Keo lá tràm (Acacia auriculiformis) là loài cây lâm nghiệp quan trọng tại Việt Nam nhờ khả năng thích nghi rộng và vai trò làm bố mẹ trong các tổ hợp keo lai. Tuy nhiên, mức độ đa dạng di truyền trong quần thể chọn giống hiện tại còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ suy thoái di truyền và giảm khả năng chọn lọc bền vững. Nghiên cứu này nhằm đánh giá đa dạng di truyền của 150 gia đình Keo lá tràm (gồm 100 gia đình mới nhập nội từ Indonesia và 50 gia đình đã có trước đây) bằng chỉ thị vi vệ tinh (SSR). Kết quả cho thấy việc bổ sung vật liệu giống mới giúp gia tăng đáng kể số alen (Na = 14,3), số alen hiệu quả (Ne = 6,4) và tỷ lệ dị hợp tử quan sát (Ho = 0,82), đồng thời giảm hệ số cố định (F = -0,05), phản ánh sự cải thiện rõ rệt về tính đa dạng và không có mối quan hệ di truyền cận huyết giữa các xuất xứ. So sánh giữa các nguồn gốc cho thấy quần thể PNG có tính đa dạng di truyền cao hơn quần thể QLD (Na = 11,3, Ne = 4,6), gợi ý chiến lược lai tạo cần kết hợp giữa các xuất xứ, cá thể có khoảng cách di truyền lớn. Kết quả nghiên cứu còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết kế vườn giống, lựa chọn bố mẹ, và phát triển chương trình chọn giống chống chịu sâu bệnh hiệu quả, bền vững.
Tài liệu tham khảo
1. Allendorf, F. W., Luikart, G. H., and Aitken, S. N., 2012. Conservation and the genetics of populations. John Wiley and Sons.
2. Butcher, P. A., and Moran, G. F., 2000. Genetic linkage mapping in Acacia mangium. 2. Development of an integrated map from two outbred pedigrees using RFLP and microsatellite loci. Theoretical and Applied Genetics, 101(4), 594 - 605.
3. Butcher, P. A., Decroocq, S., Gray, Y., and Moran, G. F., 2000. Development, inheritance and cross - species amplification of microsatellite markers from Acacia mangium. Theoretical and Applied Genetics, 101(8), 1282 - 1290.
4. Dehon, G., Resende, S., Resende, M., Assis, T., 2013. A roadmap to eucalyptus breeding for clonal forestry. In: Fenning T (ed) Challenges and opportunities for the world’s forests in the 21st century. Springer, Dordrecht, pp 394 - 424
5. Fischer, M.C., Rellstab, C., Leuzinger, M. Marie Roumet, Felix Gugerli, Kentaro K. Shimizu, Rolf Holderegger and Alex Widmer, 2017. Estimating genomic diversity and population differentiation - an empirical comparison of microsatellite and SNP variation in Arabidopsis halleri. BMC Genomics 18, 69. DOI: 10.1186/s12864-016-3459-7
6. Harwood, C. E., Hardiyanto, E. B., and Yong, W. C., 2015. Genetic improvement of tropical acacias: Achievements and challenges. Southern Forests, 77(1), 11 - 18. DOI: 10.2989/20702620.2014.999302
7. Hill, P., Dickman, C. R., Dinnage, R., Duncan, R. P., Edwards, S. V., Greenville, A., Sarre, S. D., Stringer, E. J., Wardle, G. M., Gruber, B., 2023. Episodic population fragmentation and gene flow reveal a trade-off between heterozygosity and allelic richness. Mol Ecol. 32(24):6766-6776. DOI: 10.1111/mec.17174. Epub 2023 Oct 24. PMID: 37873908.
8. Lê Đình Khả, 2003. Chọn tạo giống và nhân giống cho một số loài cây trồng rừng chủ yếu ở Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp.
9. Le, S., 2018. Application of microsatellite markers to the genetic improvement of Acacia in Vietnam. PhD thesis, University of Tasmania. Hobart, Tasmania, Australia.
10. Ng, C. H., Koh, S. C., Lee, S. L., Ng, K. K. S., Mark, A., Norwati, M., and Wickneswari, R., 2005. Isolation of 15 polymorphic microsatellite loci in Acacia hybrid (Acacia mangium × Acacia auriculiformis). Molecular Ecology Notes, 5(3), 572 - 575. DOI: 10.1111/j.1471-8286.2005.00994.x
11. Nowakowska, J. A., 2016. Microsatellite Markers in Analysis of Forest‐Tree Populations. InTech. DOI: 10.5772/64867.
12. Peakall, R., and Smouse, P. E., 2012. GenALEx 6.5: Genetic analysis in Excel. Population genetic software for teaching and research - An update. Bioinformatics, 28(19), 2537 - 2539. DOI: 10.1111/j.1471-8286.2005.01155.x
13. Smith, L. M., Sanders, J. Z., Kaiser, R. J., Hughes, P., Dodd, C., Connell, C. R., Heiner, R., Kent, S. B. H. and Hood, L. E., 1986. Fluorescence detection in automated DNA sequence analysis. Nature, 321(6071), 674 - 679.
14. Tarigan, M., Yuliarto, M., Gafur, A., Yong, W. C. and Sharma, M., 2016. Other Acacia species as source of resistance to Ceratocystis. In: International Workshop on Ceratocystis in tropical hardwood plantations, Yogakarta, Indonesia, 15th-18th February 2016, 13 pp.
15. Trang, T. T., Eyles, A., Davies, N. W., Glen, M., Ratkowsky, D. and Mohammed, C. L., 2018. Screening for host responses in Acacia to a canker and wilt pathogen, Ceratocystis manginecans. Forest Pathology, 48. DOI: 10.1111/efp.12390
16. White, T. L., Adams, W. T., Neale, D. B., 2007. Forest genetics. CABI Publishing, Cambridge, MA, USA
17. Wickneswari, R. and Norwati, M., 1993. Genetic diversity of natural populations of Acacia auriculiformis. Aust. J. Bot., 41,65 -77. DOI: 10.1071/BT9930065
