ĐÁNH GIÁ TÍNH ĐA DẠNG SINH HỌC CÁC LOÀI THỰC VẬT BẬC CAO CÓ MẠCH TẠI CÁC KHU TƯỞNG NIỆM CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH Ở MIỀN BẮC VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1199Từ khóa:
Công dụng, dạng sống, đa dạng sinh học, quý hiếm, thực vật bậc cao, yếu tố địa lýTóm tắt
Kết quả nghiên cứu về thành phần loài cây cảnh quan tại các khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở miền Bắc Việt Nam (các khu tưởng niệm gồm 6 khu: tại Vườn quốc gia Ba Vì, Pác Bó, Tân Trào, K9 - Đá Chông, Phủ Chủ tịch, Kim Liên) bước đầu cho thấy mức độ đa dạng sinh học cao của các loài thực vật với 334 loài, 239 chi và 96 họ thuộc 3 ngành thực vật bậc cao có mạch. Phổ dạng sống cho hệ thực vật được xác định: SB = 97,6Ph + 0,9Hm + 1,5Th. Các loài khá đa dạng về công dụng, ngoài làm cảnh, nhóm cây làm thuốc 201 lượt ghi nhận; nhóm cây cho gỗ 114 lượt ghi nhận; nhóm cây ăn được 112 lượt ghi nhận; nhóm cho tinh dầu, dầu nhựa với 24 lượt ghi nhận; nhóm cây cho sợi với 16 lượt ghi nhận; nhóm cây có chất độc với 12 lượt ghi nhận. Các loài cây thuộc yếu tố Nhiệt đới chiếm tỷ lệ 71,9%, tiếp đến là các loài thuộc yếu tố Á - Mỹ 13,8%; yếu tố Ôn đới với 11,7% và thấp nhất thuộc yếu tố Đặc hữu Việt Nam với 1 loài (0,3%). Đã xác định được 54 loài cây quý hiếm (chiếm tỷ lệ 16,2%) trên tổng số loài khảo sát được, trong đó có 29 loài có tên trong Danh lục đỏ IUCN; 19 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam 2024 và 6 loài có tên trong Nghị định 84/2021/NĐ-CP.
Tài liệu tham khảo
1. Đỗ Công Ba, 2020. Nghiên cứu ảnh hưởng của con người đến tính đa dạng thực vật tại Khu di tích lịch sử Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang. Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào, Số 15.
2. Nguyễn Nghĩa Thìn, 2011. Đa dạng sinh học ở Khu Du lịch Sinh thái Tràng An, Ninh Bình. Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục, Tập 1, Số 1.
3. Nguyễn Nghĩa Thìn, 2008. Các phương pháp nghiên cứu thực vật. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
4. Takhtajan, A. L., 2009. Flowering Plant (2nd edition). Springer Publisher.
5. Phạm Hoàng Hộ, 1999 - 2003. Cây cỏ Việt Nam, Tập 1 - 3. Nxb Trẻ, tp Hồ Chí Minh.
6. Võ Văn Chi, 2003, 2004. Từ điển thực vật thông dụng, tập I - II. Nxb Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
7. WFO, 2025. World Flora Online. http://www.worldfloraonline.org.
8. POWO, 2025. Plants of the World Online. https://powo.science.kew.org.
9. Brummitt R. K. ,1992. Vascular Plant families and genera. Royal Botanic Gardens, Kew.
10. Raunkiaer C., 1993. Plant life forms. Claredon, Oxford.
11. Nguyễn Tiến Bân, 2003 - 2005. Danh lục các loài thực vật Việt Nam, Tập I - III, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội.
12. Võ Văn Chi , 2012. Từ điển cây thuốc Việt Nam, tập I - II. Nxb. Y học, Hà Nội.
13. Trần Hợp, 1998. Cây xanh và cây cảnh Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh. NXB Nông nghiệp.
14. Trần Hợp, 2002. Tài nguyên cây gỗ Việt Nam. NXB Nông nghiệp TP HCM.
15. Lã Đình Mỡi, 2001 - 2002. Tài nguyên thực vật có tinh dâu ở Việt Nam, tập I - II. Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
16. Đỗ Tất Lợi, 2015. Những cây làm thuốc và vị thuốc Việt Nam. Nxb Y học, Hà Nội.
17. Cuong Huu Nguyen, L Averyanov, A Egorov and Quan Ngoc Chu, 2023. Plant diversity and useful plant species in Nam Dong Conservation Area, Thanh Hoa province, Northern Vietnam. IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science.
18. IUCN, 2025. IUCN Red list categories. http://www.iucnredlist.org.
19. Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 2007. Sách Đỏ Việt Nam (Phần II: Thực vật). Nxb. Khoa học Tự nhiên và Công nghệ, Hà Nội.
20. Chính phủ Nước CHXHCN Việt Nam, 2021. Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021. Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
