BỆNH ĐỐM TRÊN CÂY SƯA ĐỎ (Dalbergia tonkinensis Prain) Ở ĐẮK LẮK
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1189Từ khóa:
Bệnh đốm, Dalbergia tonkinensis, Diaporthe cf. eugeniae, Sưa đỏTóm tắt
Cây Sưa đỏ (Dalbergia tonkinensis Prain) là loài cây có phân bố ở Việt Nam. Đây là loài cây mang lại giá trị kinh tế cao, dễ trồng, dễ chăm sóc nên được người dân nhiều tỉnh thành của Việt Nam trồng rộng rãi trong thời gian qua. Tuy nhiên, bệnh đốm đã xuất hiện trên cây Sưa đỏ trên một số địa điểm trồng tại tỉnh Đắk Lắk mà chưa rõ nguyên nhân gây bệnh. Nghiên cứu này mô tả các triệu chứng và xác định nguyên nhân gây bệnh đốm trên cây Sưa đỏ. Kết quả cho thấy, triệu chứng bệnh xuất hiện trên lá và quả với các vết đốm hình tròn màu nâu, kích thước vết bệnh trên lá khoảng 2 - 4 mm, trên quả khoảng 6 - 8 mm, bệnh làm thủng lá và có thể làm rụng lá, quả khi gây hại nặng. Từ kết quả phân lập vật gây bệnh, thí nghiệm gây bệnh nhân tạo lên cây con và phân tích trình tự ITS, nấm gây bệnh đốm trên cây Sưa đỏ tại Đắk Lắk đã bước đầu xác định được nguyên nhân gây bệnh là do Diaporthe cf. eugeniae. Thí nghiệm gây bệnh nhân tạo trên cây con cho thấy các chủng phân lập được thí nghiệm chỉ có chủng nấm NA1 gây ra triệu chứng đốm lá và giống với triệu chứng bị bệnh ban đầu. Cần phải tiếp tục nghiên cứu nhằm phát triển các giải pháp quản lý bệnh trong quá trình trồng và phát triển cây Sưa đỏ, loài đang bị đe dọa này.
Tài liệu tham khảo
1. Cao, L., D. Luo, W. Lin, Q. Yang, X. Deng, 2022, Four new species of Diaporthe (Diaporthaceae, Diaporthales) from forest plants in China. MycoKeys, 91, 25 - 47. DOI: 10.3897/mycokeys.91.84970.
2. Chi, N. M., N. P. Nhung, T. T. Trang, P. Q. Thu, T. X. Hinh, N. V. Nam, D. N. Quang, B. Dell, 2019, First report of wilt disease in Dalbergia tonkinensis caused by Ceratocystis manginecans. Australasian Plant Pathology, 48, 439 - 445. DOI: 10.1007/s13313-019-00643-1.
3. Gomes, R. R., C. Glienke, S. I. R. Videira, L. Lombard, J. Z. Groenewald, P. W. Crous, 2013, Diaporthe: a genus of endophytic, saprobic and plant pathogenic fungi. Persoonia-Molecular Phylogeny Evolution of Fungi, 31, 1-41. DOI: 10.3767/003158513X666844.
4. Guarnaccia, V., J. Z. Groenewald, J. Woodhall, J. Armengol, T. Cinelli, A. Eichmeier, D. Ezra, F. Fontaine, D. Gramaje, Gutierrez-A., 2018. Diaporthe diversity and pathogenicity revealed from a broad survey of grapevine diseases in Europe. Persoonia Molecular Phylogeny Evolution of Fungi, 40, 135 - 153. DOI: 10.3767/personia.2018.40.06.
5. Hà Văn Tiệp, 2015. Báo cáo kết quả đề tài: Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật gây trồng một số loài cây bản địa Trai Lý (Garcinia fagraeoides A.Chev), Vù Hương (Cinnamomum balansae Lec) và Sưa (Dalbergia tonkinensis Prain) nhằm phục hồi các trạng thái rừng nghèo kiệt tại Tây Bắc. Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
6. Hai, P.H., Nhung, N.P., Chi, N.M., Thu, P.Q., Dell, B., 2025. Dalbergia tonkinensis. In: Warrier, R.R., Joshi, G., Arunkumar, A.N. (eds) Handbook of Asian Rosewoods. Materials Horizons: From Nature to Nanomaterials. Springer, Singapore.
7. Hall, T. A., 1999. BioEdit: a user-friendly biological sequence alignment editor and analysis program for Windows 95/98/NT. In Nucleic acids symposium series, 95 - 98. [London]: Information Retrieval Ltd., c1979 - c2000.
8. Koshila, H. V. A. S., R. P. Wanigatunge, R. K. S. Dias, P. Edirisinghe, 2023. Morphological characterization and molecular identification of three fungal pathogens isolated from Solanum melongena L. in Sri Lanka. Journal of Agricultural Sciences (Sri Lanka), 18(2), 251 - 260. DOI: 10.4038/jas.v18i2.10257
9. Lan, D., H. He, W. Rao, X. Shen, H. e. Wu, 2024. First Report of Diaporthe tectonendophytica Causing Leaf Spot on Dalbergia odorifera in Guangxi, China. Plant Disease, 108, 2566. DOI: 10.1094/PDIS-12-23-2595-PDN.
10. Lê Mộng Chân, Lê Thị Huyên, 2000. Thực vật rừng. Giáo trình Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, Nhà xuất bản Nông nghiệp.
11. Liu, H. Y., D. Luo, H. L. Huang, Q. Yang, 2024. Two new species of Diaporthe (Diaporthaceae, Diaporthales) associated with Camellia oleifera leaf spot disease in Hainan province, China. MycoKeys, 102, 225 - 243. DOI: 10.3897/mycokeys.102.113412.
12. Lopes, A. F., E. Batista, S. Hilario, L. Santos, A. Alves, 2021. Occurrence of Diaporthe species in Eucalyptus globulus, Pinus pinaster and Quercus suber in Portugal. Forest Pathology, 51, e12674. DOI: 10.1111/efp.12674.
13. Nhung, N. P., P. Q. Thu, B. Dell, N. M. Chi, 2018. First report of canker disease in Dalbergia tonkinensis caused by Fusarium lateritium and Fusarium decemcellulare. Australasian Plant Pathology, 47, 317 - 323. DOI: 10.1007/s13313-018-0562-z.
14. Peng, J. T., Y. Chen, G. Y. Zhou, J. A. Liu, 2021. First Report of Fusarium fujikuroi Causing Leaf Spot of Dalbergia odorifera in China. Plant desease, 105, 703 - 703. DOI: 10.1094/pdis-02-20-0364-pdn.
15. Wang, J., G. Y. Zhou, S. Su, Y. He, W. Dong, Q. Zhang, J. Liu, 2016. Identification of pathogens of the Dalbergia tonkinensis rust disease. Scientia Silvae Sinicae, 52, 166 - 169. DOI: 10.11707/j.1001-7488.20161120.
16. Wang, W., B. Chen, R. Ma, M. Qiao, Y. Fu, 2023. The DNA barcode identification of Dalbergia odorifera T. Chen and Dalbergia tonkinensis Prain. BMC Plant Biol, 23, 546. DOI: 10.1186/s12870-023-04513-3.
17. White, T. J., T. Bruns, S. Lee, J. W. Taylor, 1990. Amplification and direct sequencing of fungal ribosomal RNA genes for phylogenetics. PCR protocols: a guide to methods and applications, 315 - 322.
18. Yang Q, Fan X-L, Guarnaccia V, Tian C-M, 2018. High diversity of Diaporthe species associated with dieback diseases in China, with twelve new species described. MycoKeys 39: 97 - 149. DOI:10.3897/mycokeys.39.26914.
19. Yang Q, Tang J, Zhou GY, 2021. Characterization of Diaporthe species on Camellia oleifera in Hunan Province, with descriptions of two new species. MycoKeys 84: 15 - 33. DOI:10.3897/mycokeys.84.71701.
20. Zhu, Y., L. Ma, H. Xue, Y. Li, N. Jiang, 2024. New species of Diaporthe (Diaporthaceae, Diaporthales) from Bauhinia variegata in China. MycoKeys, 108, 317 - 335. DOI: 10.3897/mycokeys.108.128983.
