ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG CỦA LOÀI CÀ TE (Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib) VÀ GÁO VÀNG (Nauclea orientalis L.) TRONG MÔ HÌNH RỪNG TRỒNG HỖN GIAO TẠI VƯỜN QUỐC GIA EA SÔ, TỈNH ĐẮK LẮK
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1325Từ khóa:
Cà te, Gáo vàng, phẩm chất cây, rừng trồng hỗn giao, sinh trưởng, tỷ lệ sốngTóm tắt
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá tỷ lệ sống, đặc điểm sinh trưởng và phẩm chất cây của loài Cà te (Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib) và Gáo vàng (Nauclea orientalis L.) trong mô hình rừng trồng hỗn giao tại Vườn Quốc gia Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk. Số liệu được thu thập vào năm 2026 bằng phương pháp chuỗi tuổi trên 30 ô tiêu chuẩn (diện tích 400 m²/ô) đại diện cho các lâm phần từ 3 đến 7 tuổi. Các chỉ tiêu đo đếm gồm tỷ lệ sống, chiều cao vút ngọn, đường kính tán, đường kính gốc, đường kính ngang ngực và phân cấp phẩm chất cây. Dữ liệu được xử lý thống kê mô tả và kiểm định bằng tiêu chuẩn t đối với hai mẫu độc lập để so sánh sự khác biệt giữa hai loài. Kết quả cho thấy tỷ lệ sống bình quân của cả hai loài đều ở mức cao và không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, đạt 91,6% ở Gáo vàng và 88,7% ở Cà te. Về sinh trưởng, Gáo vàng thể hiện ưu thế vượt trội hơn Cà te có ý nghĩa thống kê ở tất cả các chỉ tiêu từ tuổi 4 đến tuổi 7 (P < 0,01). Đến tuổi 7, Gáo vàng đạt chiều cao 8,1 m, đường kính tán 3,2 m, đường kính ngang ngực 11,0 cm và đường kính gốc 13,5 cm; trong khi các giá trị tương ứng của Cà te lần lượt là 3,7 m; 1,8 m; 7,0 cm và 8,2 cm. Về phẩm chất, cây đạt loại tốt chiếm ưu thế ở cả hai loài (Gáo vàng đạt 74,6%, Cà te đạt 69,0%), trong đó Gáo vàng có tỷ lệ cây tốt cao hơn Cà te có ý nghĩa thống kê (P < 0,001). Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ công tác quản lý, đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh và nhân rộng mô hình phục hồi rừng bền vững tại Tây Nguyên.
Tài liệu tham khảo
1. Forrester, D.I., Bauhus, J., 2016. A review of processes behind diversity - productivity relationships in forests. Current Forestry Reports, 2(1): 45 - 61. DOI: 10.1007/s40725-016-0031-2.
2. Phạm Hoàng Hộ, 2003. Cây cỏ Việt Nam. Nhà xuất bản Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Trần Hợp, 2002. Tài nguyên cây gỗ Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
4. Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô, 2014. Báo cáo Quy hoạch bảo tồn và phát triển bền vững Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô đến năm 2020. Đắk Lắk.
5. Phạm Ngọc Lan, Nguyễn Nghĩa Thìn, 1997. Sinh thái rừng. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
6. Lemmens, R.J., Soerianegara, I., Wong, W.C., 1995. Plant resources of South - East Asia No. 5(1): Timber trees: Major commercial timbers. PROSEA Foundation, Bogor, Indonesia.
7. Orwa, C., Mutua, A., Kindt, R., Jamnadass, R., Simons, A., 2009. Agroforestree Database: A tree reference and selection guide, version 4.0. World Agroforestry Centre, Nairobi, Kenya.
8. Riany, F., Siregar, I.Z., Sudrajat, D.J., 2018. The growth and genetic potentials of gempol (Nauclea orientalis L.) as shading trees in urban landscapes. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 203: 012002. DOI: 10.1088/1755-1315/203/1/012002.
9. Sovu, Tigabu, M., Savadogo, P., Odén, P.C., Xayvongsa, L., 2010. Enrichment planting in a logged-over tropical mixed deciduous forest of Laos. Journal of Forestry Research, 21(3): 273 - 280. DOI: 10.1007/s11676-010-0071-6.
10. Tho, H.V., 2023. Growth of Nauclea orientalis species of young plantation for big timber production in Hoa Binh province. Journal of Forestry Science and Technology, 15: 9 - 15. DOI: 10.55250/jo.vnuf.2023.15.009-015.
11. Vlam, M., Baker, P.J., Bunyavejchewin, S., Mohren, G.M.J., Zuidema, P.A., 2014. Understanding recruitment failure in tropical tree species: Insights from a tree-ring study. Forest Ecology and Management, 312: 108 - 116. DOI: 10.1016/j.foreco.2013.10.016.
