NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG SAO ĐEN (Hopea odorata Roxb.) BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1290Từ khóa:
Bảo tồn nguồn gen, nhân chồi, nhân giống vô tính, ra rễ, Sao đenTóm tắt
Sao đen (Hopea odorata Roxb.) là loài cây gỗ lớn bản địa có giá trị kinh tế và sinh thái cao, được sử dụng phổ biến trong trồng rừng ở Việt Nam. Tuy nhiên, hạt Sao đen khó bảo quản và nhanh mất sức nảy mầm, gây hạn chế cho công tác sản xuất cây giống. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định các điều kiện thích hợp cho nhân giống vô tính cây Sao đen bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Kết quả cho thấy, khử trùng mẫu vật bằng HgCl₂ 0,1% trong 20 phút cho hiệu quả cao nhất, với tỷ lệ mẫu sạch đạt 83,3% và tỷ lệ mẫu sống đạt 71,1%. Trong giai đoạn nhân chồi, môi trường MS bổ sung 3,0 mg/l BA và 0,3 mg/l IBA cho kết quả tốt nhất, đạt trung bình 3,36 chồi/cụm và 1,59 chồi hữu hiệu/cụm. Đối với giai đoạn tạo rễ, môi trường ½ MS bổ sung 1,0 mg/l IBA cho tỷ lệ ra rễ cao nhất, đạt 51,1%. Nghiên cứu đã xác định được các thông số kỹ thuật cơ bản cho quy trình nhân giống vô tính cây Sao đen bằng nuôi cấy mô, góp phần bảo tồn nguồn gen và sản xuất cây giống chất lượng cao phục vụ trồng rừng.
Tài liệu tham khảo
1. Ashton PS, 1982. Dipterocarpaceae. Flora Malesiana Series T, 9:237-552.
2. Bawa KS, 1998. Conservation of Dipterocarp: Taxonomy, Ecology anh Syvicultrue. Center for International Forestry Research, Bogor. 45 – 56.
3. Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 2004. Chọn loài cây ưu tiên cho các chương trình trồng rừng tại Việt Nam – Cẩm nang ngành lâm nghiệp.
4. Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 2014. Danh mục các loài cây chủ yếu cho trồng rừng sản xuất và danh mục các loài chủ yếu theo các vùng sinh thái lâm nghiệp, ban hành kèm theo quyết định số 4961/2005/QĐ-BNN-TCLN ngày 17/11/2011.
5. Dong, T.L., Beadle, C.L., Doyle, R., Worledge, D, 2014. Site conditions for regeneration of Hopea odorata in natural evergreen dipterocarp forest in southern Vietnam. Journal of Tropical Forest Science. Vol. 26, No. 4 (October 2014), pp. 532-542 (11 pages)
6. Nguyễn Đức Thành, 2000. Nuôi cấy mô tế bào thực vật - Nghiên cứu và ứng dụng. NXB Nông nghiệp, Hà Nội. 199 trang.
7. Nguyễn Thị Hải Hồng, Trần Thị Mỹ Duyên, Bùi Thị Gia Hân, Đặng Phước Đại, 2023. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng và tuổi cây mẹ đến khả năng ra rễ của hom Sao đen (Hopea odorata Roxb.). Tạp chí Khoa học lâm nghiệp. Số 1, trang 32-37.
8. Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2001. Nhân giống vô tính và trồng rừng dòng vô tính. Nhà xuất bản Nông nghiệp.
9. Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2005. Cây họ dầu Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, 100 trang.
10. Nguyễn Văn Trương, 1983. Nghiên cứu xây dựng các phương thức nhân giống sinh dưỡng hàng loạt cho các loài cây gỗ lớn, gỗ quý. Tạp chí Lâm nghiệp. Số 2.
11. Sách Đỏ Việt Nam, 2007. Phần II. Thực vật họ Dầu (Dipterocarpaceae). NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ.
12. Scott, E.S., Rao, A.N, Loh, C.S, 1988. Production of plantlets of Shorea roxburghii G.Don. from embryonic axes culture in vitro. Ann. Bot.61: 233-236.
13. Scott, E.S., Rao, A.N, Loh, C.S, 1995. Preliminary studies of micropropagation of Hopea odorata, a dipterocarp tree. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 41(2), 193 - 196.
14. Thái Văn Trừng, 1999. Những hệ sinh thái rừng nhiệt đới ở Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
15. Turner IM, 2001. The ecology of trees in the tropical rain forest. Cambridge University Press.









