ĐA DẠNG HỆ THỰC VẬT BẬC CAO CÓ MẠCH Ở VÙNG NÚI ĐÁ VÔI HÀ TIÊN – KIÊN LƯƠNG, TỈNH AN GIANG
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1269Từ khóa:
bảo tồn thực vật, dạng sống, giá trị sử dụng, yếu tố địa lý, Hà Tiên - Kiên Lương, hệ thực vậtTóm tắt
Nghiên cứu này nhằm đánh giá đa dạng hệ thực vật vùng núi đá vôi Hà Tiên - Kiên Lương. Kết quả ghi nhận 394 loài, thuộc 253 chi và 85 họ của 3 ngành thực vật bậc cao có mạch, bao gồm ngành Dương xỉ (Polypodiophyta), ngành Thông (Pinophyta) và ngành Ngọc Lan (Magnoliopsida), trong đó ngành Ngọc Lan chiếm ưu thế với 91,88% tổng số loài. Hệ thực vật được phân thành 8 nhóm dạng sống, với nhóm cây thân thảo chiếm ưu thế (29,19%). Trong tổng số các loài ghi nhận, có 259 loài (chiếm 65,75%) có giá trị sử dụng, được chia thành 5 nhóm chính, trong đó nhóm cây dược liệu chiếm tỷ lệ cao nhất với 225 loài (chiếm 57,1%). Phân tích yếu tố địa lý cho 394 loài cho thấy yếu tố châu Á chiếm ưu thế (chiếm 16,75%), tiếp theo là yếu tố liên nhiệt đới (14,72%) và yếu tố Đông Dương - Malêzi (12,94%), bên cạnh đó ghi nhận 12 loài đặc hữu Việt Nam có tại khu vực nghiên cứu. Ngoài ra, đã xác định được 23 loài thực vật quý hiếm cần bảo tồn (chiếm 5,84%), trong đó có 11 loài được ghi nhận trong sách Đỏ Việt Nam (2024), 8 loài có trong Danh lục đỏ IUCN (phiên bản 2025-2) và 8 loài thuộc Nghị định 84/2021/NĐ-CP. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và quản lý tài nguyên thực vật tại khu vực nghiên cứu.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Khoa hoc và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 2007, 2017. Thực vật chí Việt Nam, Tập 1 - 21. NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
2. Chính phủ Nước CHXHCN Việt Nam, 2021. Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021. Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
3. Đỗ Huy Bích, 2006. Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, tập I, II. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
4. Đỗ Tất Lợi, 2009. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
5. IUCN, 2026. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2025-2. https://www.iucnredlist.org. Ngày truy cập: ngày 20 tháng 5 năm 2026.
6. Nguyen, V.D., Luu, H.T., Nguyen, Q.D. and Hetterscheid, W.L.A., 2016. Amorphophallus kienluongensis (Araceae), a new species from the Mekong Delta, Southern Vietnam. Blumea - Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants 61(1): 1 - 3. DOI: 10.3767/000651916X690395
7. Nguyễn Nghĩa Thìn, 2007. Các phương pháp nghiên cứu thực vật. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
8. Nguyễn Tiến Bân, 1997. Cẩm nang tra cứu và nhận biết các họ thực vật hạt kín ở Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
9. Nguyễn Tiến Bân, 2003, 2005. Danh lục các loài thực vật Việt Nam, Tập 2 - 3. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
10. Phạm Hoàng Hộ, 1999 - 2003. Cây cỏ Việt Nam, Tập 1 - 3. NXB Trẻ, tp Hồ Chí Minh.
11. Takhtajan, A. L., 2009. Flowering Plant (2nd edition). Springer Publisher.
12. Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001. Danh lục các loài thực vật Việt Nam - Tập 1. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
13. Trương Quang Tâm, Trương Anh Thơ, Lưu Hồng Trường, Diệp Đình Phong, Lê Bửu Thạch, Hoàng Minh Đức và Vũ Ngọc Long, 2009. Giới thiệu núi đá vôi Kiên Giang. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
14. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 2024. Sách Đỏ Việt Nam (Tập 2. Thực vật và Nấm). NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ, Hà Nội.
15. Võ Văn Chi, 2003, 2004. Từ điển thực vật thông dụng, tập I - II. NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
16. Võ Văn Chi, 2012. Từ điển cây thuốc Việt Nam, tập 1, 2. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
17. WFO, 2025. World Flora Online. http://www.worldfloraonline.org.
18. Yến, H. T. P., Trinh, T. T., Sơn, Đ. V., Vương, T. B., Thanh, N. T. K., & Quân, Đ. M., 2024. Đa dạng hệ thực vật bậc cao ở đảo Lại Sơn, tỉnh Kiên Giang. Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, 60, 10-19.
