NÔNG LÂM KẾT HỢP VÀ VAI TRÒ TRONG BẢO VỆ ĐẤT, LƯU TRỮ CACBON HỮU CƠ Ở TỈNH SƠN LA
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1226Từ khóa:
Nông lâm kết hợp, tính chất đất, carbon hữu cơ trong đất, tích lũy carbon, tỉnh Sơn LaTóm tắt
Mục tiêu nghiên cứu là phân tích đặc điểm đất và khả năng tích lũy cacbon hữu cơ (SOC) trong các mô hình nông lâm kết hợp (NLKH) so với canh tác thuần tại Sơn La. Nghiên cứu được thực hiện ở ba xã Chiềng Mai, Mường É và Nậm Lầu trên 10 mô hình NLKH và 2 mô hình đối chứng. Tổng số 66 mẫu đất được thu thập ở hai tầng (0 - 20 cm và 20 - 40 cm) để phân tích pH, độ ẩm, thành phần cơ giới, chất hữu cơ (OM); SOC được tính theo hướng dẫn IPCC (2006) và so sánh bằng ANOVA, Tukey (α = 0,05). Kết quả cho thấy các mô hình NLKH có đặc điểm đất tốt hơn: pH cao hơn (≈5,4 - 5,6), OM lớn gấp 2 - 3 lần, độ ẩm > 30%, và SOC tích lũy 8,07 - 17,23 tấn/ha, cao gấp 2 - 4 lần so với mô hình cà phê hoặc chè thuần. Các mô hình Giổi găng + cà phê, Mận tam hoa + cà phê và Giổi xanh + chè đạt giá trị SOC cao nhất. Kết quả khẳng định NLKH có tiềm năng nâng cao độ phì, duy trì cấu trúc đất và tăng lưu trữ cacbon, góp phần phát triển nông nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Tài liệu tham khảo
1. Nair, P.K.R., 2012. Carbon sequestration studies in agroforestry systems: A reality-check. Agroforestry Systems, 86(2): 243 - 253.
2. Jose, S., 2009. Agroforestry for ecosystem services and environmental benefits: An overview. Agroforestry Systems, 76(1): 1 - 10.
3. Cardinael, R., Chevallier, T., Cambou, A., Béral, C., Barthès, B.G., Dupraz, C., Chenu, C., 2017. Impact of alley cropping agroforestry on stocks, forms and spatial distribution of soil organic carbon: A case study in a Mediterranean context. Geoderma, 289: 10 - 19.
4. Nguyễn Huy Thuấn, Phạm Văn Điển, Phùng Đắc Minh, Nguyễn Minh Thanh, 2025. Lượng cacbon hữu cơ tích lũy trong đất dưới mô hình nông lâm kết hợp tại xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La. Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp, 14(5): 060 - 068. DOI: 10.55250/jo.vnuf.14.5.2025.060-068.
5. IPCC, 2006. Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories: Agriculture, Forestry and Other Land Use (AFOLU), Intergovernmental Panel on Climate Change, Geneva.
6. Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, 2020. Kỹ thuật trồng một số mô hình nông lâm kết hợp vùng núi phía Bắc. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
7. Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 2012. Hướng dẫn phân tích đất, nước, phân bón, cây trồng. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
8. FAO, 2006. Guidelines for soil description (4th edition). FAO, Rome.
9. FAO, 2015. Soil bulk density determination: Core method. FAO, Rome.
10. FAO, 2017. Soil Organic Carbon: The Hidden Potential. FAO, Rome.
11. FAO & CIRAD, 2017. Agroforestry systems for coffee and tea in Vietnam - Technical guidelines. FAO & CIRAD, Hanoi.
12. Nair, P.K.R., Kumar, B.M., Nair, V.D., 2009. Agroforestry as a strategy for carbon sequestration. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 172(1): 10 - 23.
13. Palm, C.A., Alegre, J., Arevalo, L., Mutuo, P.K., Mosier, A., Coe, R., Cerri, C.C., 2005. Nitrogen cycling in tropical agroforestry systems: Myths and realities. Nutrient Cycling in Agroecosystems, 61: 197 - 207.
14. Six, J., Conant, R.T., Paul, E.A., Paustian, K., 2002. Stabilization mechanisms of soil organic matter: Implications for carbon saturation of soils. Plant and Soil, 241: 155 - 176.
