KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG SA NHÂN TÍM (Amomum longiligulare T.L.Wu.) SNT.HB.18.01 BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY IN VITRO

Tóm tắt

Sa nhân tím (Amomum longiligulare T.L.Wu) thuộc họ Gừng (Zingiberaceae) là một trong những loài lâm sản ngoài gỗ làm dược liệu có giá trị kinh tế cao, đem lại thu nhập lớn cho người dân vùng núi, đặc biệt là người dân sống gần rừng. Trong nhiều năm trở lại đây, nhu cầu thị trường đối với quả Sa nhân tím ngày càng gia tăng nên việc nghiên cứu chọn tạo giống và phát triển vùng trồng Sa nhân tím nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học, các tổ chức, doanh nghiệp và chính quyền địa phương trên cả nước. Năm 2018, Viện Nghiên cứu Lâm sản ngoài gỗ đã nghiên cứu và chọn tạo thành công giống Sa nhân tím mới (SNT.HB.18.01) có năng suất, chất lượng cao phục vụ trồng rừng. Tuy nhiên, việc phát triển vùng trồng còn rất hạn chế do việc sản xuất giống Sa nhân tím SNT.HB.18.01 hiện nay chủ yếu là nhân giống từ hạt hoặc hom rễ, nên hệ số nhân thấp, năng suất, chất lượng không đồng đều, nhanh thoái hóa. Một trong những giải pháp khắc phục là tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân nhanh giống cây Sa nhân tím SNT.HB.18.01 bằng phương pháp nuôi cấy in vitro phục vụ trồng rừng. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều điểm tích cực, hiệu quả cao hơn so với các công trình đã công bố về nhân giống in vitro cây Sa nhân tím gồm: tỉ lệ mẫu sạch bật chồi đạt tới 81,1% khi mẫu được khử trùng bằng dung dịch Ca(ClO)₂ 10% trong 10 phút, sử dụng môi trường nhân nhanh chồi cải tiến có bổ sung BAP 1,0 mg/lít - đạt cao nhất 6,17 chồi/mẫu, môi trường ra rễ cải tiến có bổ sung IBA 0,75 mg/lít - đạt tỉ lệ ra rễ lên tới 97,78% và 6,24 rễ/cây. Cây con trong bình nuôi được huấn luyện trong khu huấn luyện 15 ngày, sau đó cấy vào bầu và chăm sóc tại vườn ươm dưới cường độ che sáng 75% trong 15 ngày đầu đạt tỷ lệ sống 95,56%. Việc áp dụng các kỹ thuật này giúp nhân nhanh giống Sa nhân tím SNT.HB.18.01 phục vụ sản xuất hiệu quả hơn.