ĐÁNH GIÁ HIỆU LỰC PHÒNG CHỐNG NẤM MỐC, NẤM BIẾN MÀU HẠI GỖ THÔNG NHỰA (Pinus merkusii) CỦA DỊCH NUÔI CẤY TỪ HAI CHỦNG VI KHUẨN BACILLUS VELEZENSIS ĐK7 VÀ B. VALLISMORTIS ĐK68
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1302Từ khóa:
Bảo quản gỗ, B. velezensis, B. vallismortis, nấm mốc hại gỗ, nấm biến màu gỗTóm tắt
Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu lực phòng chống nấm mốc và nấm biến màu hại gỗ của dịch nuôi cấy từ hai chủng vi khuẩn đối kháng Bacillus velezensis ĐK7 và Bacillus vallismortis ĐK68 trên gỗ Thông nhựa (Pinus merkusii). Hiệu quả bảo quản gỗ được đánh giá đối với sự xâm nhiễm của 03 chủng nấm mốc gồm Aspergillus niger, Penicillium citrinum, Trichoderma atroviride, và 02 chủng nấm gây biến màu Lasiodiplodia theobromae, Aureobasidium pullulans. Kết quả cho thấy hiệu quả phòng chống nấm phụ thuộc chủ yếu vào nồng độ dịch nuôi cấy. Cấp nồng độ 10% kết hợp với lượng xử lý 100 mL/m² có hiệu lực ức chế nấm hại gỗ. Công thức phối trộn dịch nuôi cấy B. velezensis ĐK7 và B. vallismortis ĐK68 cho hiệu quả cao hơn so với từng chủng riêng lẻ, làm giảm tỷ lệ diện tích gỗ bị nhiễm nấm xuống còn 20,83 - 24,58% sau 7 ngày khi xử lý phòng ngừa trên mẫu gỗ không khử trùng, trong khi mẫu đối chứng bị nấm xâm hại từ 84,17 - 93,33% diện tích bị nấm. Hiệu lực của dịch nuôi cấy giảm dần theo thời gian, đạt cấp hiệu lực trung bình sau 14 ngày và cấp kém sau 21 ngày khảo nghiệm. Kết quả nghiên cứu cho thấy dịch nuôi cấy của hai chủng vi khuẩn có tiềm năng ứng dụng trong bảo quản gỗ theo hướng sinh học, đồng thời là cơ sở để tiếp tục tối ưu hóa chế phẩm nhằm nâng cao hiệu quả bảo quản gỗ.
Tài liệu tham khảo
1. Bùi Thị Thuỷ, 2023. Báo cáo chuyên đề: Tuyển chọn vi sinh vật đối kháng với nấm mốc, nấm biến màu hại gỗ. Viện Nghiên cứu Công nghiệp rừng, p.26 - 28.
2. Bernhard Kreber and J. J. Morrell, 1993. Ability of selected bacterial and fungal bioprotectants to limit fungal stain in ponderosa pine sapwood. Wood and Fiber Science, 25(1), 1993. pp. 23 - 34.
3. Chowdhury SP., Hartmann A., Gao X. and Borriss R., 2015. Biocontrol mechanism by root-associated Bacillus amyloliquefaciens FZB42 - a review. Front Microbiol 6: 780.
4. Michael H. West., 1989. Saptain control composition and method, USA Patent No 5009937
5. Nguyễn Thị Bích Ngọc, 2015. Nghiên cứu xác định mức độ xâm hại của sinh vật đến Mộc bản tại chùa Vĩnh Nghiêm. Báo cáo chuyên đề, đề tài: “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ để bảo quản di sản Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà tỉnh Bắc Giang”.
6. Nguyễn Công Tỉnh, Vũ Duy Nhàn, Đinh Thị Thu Trang, 2024. Đánh giá hiệu lực phòng chống nấm mốc, mối cho gỗ của chế phẩm NT5. Tạp chí Khoa học và Công nghệ nhiệt đới - Số 35, 09 - 2024.
7. Parte AC., 2014. LPSN - list of prokaryotic names with standing in nomenclature, Nucleic Acids Res 42: D613 - 616.
8. Sonia Savluchinske Feio, Ana Barbosa Manuela Cabrita, Lina Nunes, Alexandra Esteves, Jose´ Carlos Roseiro, Maria Joa˜o Marcelo Curto, 2004. Antifungal activity of Bacillus subtilis 355 against wood-surface contaminant fungi. J Ind Microbiol Biotechnol (2004) 31: 199 - 203 DOI: 10.1007/s10295-004-0133-x.
9. Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13705:2023 Chế phẩm bảo quản gỗ - xác định khả năng chống chịu nấm mốc gây hại trên bề mặt - phương pháp phòng thí nghiệm.
10. Wang L.T., Lee F.L., Tai C.J. and Kuo H.P., 2008. Bacillus velezensis is a later heterotypic synonym of Bacillus amyloliquefaciens. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology, 58 (3): 671 - 675.
11. Yang L., Sun Z., Han M. and Han Z., 2017. Bacillus vallismortis and application thereof. PhysicsWeb.https://patents.google.com/patent/CN103952329A/en. Ngày đăng: Ngày 18 tháng 01 năm 2017.
