CẬP NHẬT DANH SÁCH CÁC LOÀI TRE TRÚC VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.70169/VJFS.1185Từ khóa:
Phân họ Tre (Bambusoideae), danh sách, Việt NamTóm tắt
Danh sách cập nhật về các loài tre trúc Việt Nam hiện bao gồm 170 loài thuộc 34 chi, trong đó có 138 loài đã chính thức được định danh, 33 loài chưa có tên khoa học đã được xác định là các loài mới. Nhiều nhất là chi Tre (Bambusa) với 41 loài, tiếp đến là chi Luồng (Dendrocalamus) 34 loài, chi Nứa (Schizostachyum) 20 loài, chi Le/Mum (Gigantochloa) 12 loài, chi Tre quả thịt (Melocalamus) 9 loài và chi Trúc (Phyllostachys) 6 loài. Trong 20 năm qua, các nhà nghiên cứu đã công bố 7 chi mới là Nứa quả thịt (Annamocalamus), Tre leo brian (Cochinchinochloa), Tre leo Hòn Bà (Khoonmengia), Trúc dây Bidoup (Nianhochloa), Tre leo Đà Lạt (Yersinochloa), Trúc dây (Temnochloa) và chi Tre lông (Kinabaluchloa). Đã có 49 loài mới được công bố thuộc về 16 chi. Chi Luồng đã được công bố nhiều loài mới nhất là 12 loài, tiếp đó là chi Nứa với 9 loài, chi Tre quả thịt với 7 loài, chi Giang và chi Tre leo Đà Lạt cùng có 3 loài, các chi Tre, chi Le, chi Sặt gai và chi Trúc dây Ba Bể cùng có 2 loài, các chi còn lại mỗi chi 1 loài. Như vậy số loài mới chiếm 28,8% tổng số 170 loài, số chi mới chiếm 17,6% tổng số 34 chi hiện có.
Tài liệu tham khảo
1. Nguyễn Tiến Bân (Chủ biên), 2003. Danh lục các loài Thực vật Việt Nam, Tập III. Nhà xuất bản Nông nghiệp, 1182 trang.
2. Camus E.G and A. Camus, 1923. Graminees [Graminae]. In: Lecomte M.H. and F. Gagnepain (Editors): Flore generale de L’Indo-Chine. Vol.7. Masson, Paris. pp.581-650.
3. Chinh Vu Tien, Nianhe Xia, Khoon Meng Wong, Duy Nong Văn, Phan Nguyen Huu Toan, Hoang Nghia Nguyen & Van Tien Tran, 2016. Schizostachyum langbianense, a new species of bamboo (Poaceae: Bambusoideae) from Lang Bian Mountain, Vietnam. Phytotaxa 257 (2): 181-186.
4. Zhuo-Yu Cai, You-Yuan Zhang, Yi-Hua Tong, Tien-Chinh Vu, Nian-He Xia, 2024. Temochloa (Poaceae, Bambusoideae), a newly - recorded bamboo genus for China and Vietnam, with new taxa and a re-interpretation of flowering structures. Phytokeys 246: 229-236. DOI: 10.3897/phytokeys.246.129035
5. Nong Van Duy, Tran Thai Vinh, Vu Kim Cong, Dang Thi Tham, Hoang Thanh Truong, Tran Van Tien, 2023. An updated enumeration of Bambusoideae in Central Highlands, Vietnam. Academia Journal of Biology 2023, 45(4): 111–126. DOI: 10.15625/2615-9023/18913.
6. Nong Van Duy, Tran Thai Vinh, Vu Kim Cong, Quach Van Hoi, Dang Thi Tham, Nguyen Thi Thanh Hang, Dinh Van Khiem, Hoang Thanh Truong, Nguyen Hoang Nghia, Nguyen Thi Ai Minh, Tran Van Tien, 2024. Yersinochloa nianheana (Poaceae, Bambusoideae), a new species from Southern Vietnam. PhytoKeys 247: 67–73. DOI: 10.3897/phytokeys.247.132975
7. Phạm Hoàng Hộ, 2000. Cây cỏ Việt Nam, quyển III. Nhà xuất bản Trẻ.
8. Hoang Nghia Nguyen and Van Tien Tran, 2012. Nianhochloa gen. nov. (Poaceae, Bambusoideae), a new bamboo genus endemic to Bidoup Mountain, Southern Vietnam. Adansonia, 2012, 34(2): 257 - 264.
9. Hoang Nghia Nguyen, Van Tien Tran và Thanh Trưong Hoang, 2013. Cochinchinochloa (Gramineae: Bambusoideae - Bambusinae), a new bamboo genus endemic to Braian mountain, southern Vietnam. Blumea 58, 2013: 28 - 32.
10. Hoang Nghia Nguyen, Van Tien Tran, 2013. Maclurochloa tonkinensis sp.nov. (Poaceae: Bambusoideae) from Vietnam. Nordic Journal of Botany 31: 157-160, 2013.
11. Hoang Nghia Nguyen, Van Tien Tran, 2014. Maclurochloa locbacensis (Poaceae) a new species of climbing bamboo from Vietnam. Ann Bot Fennici 51: 326-328, 2014.
12. Hoang Nghia Nguyen, Van Tien Tran, 2015. Yersinochloa (Gramineae: Bambusoideae-Bambusineae), a new bamboo genus endemic to Lam Vien Plateau, Southern Vietnam. Nordic Journal of Botany 34: 400 - 404, 2016.
13. Hoang Nghia Nguyen, Van Tho Nguyen, Anh Dung Nguyen, Nguyen Vien, Pham Quang Tien & Van Tien Tran, 2017. Dendrocalamus dienbienensis (Poaceae: Bambusoideae), a new species from Northern Vietnam. Phytotaxa 327 (3): 290 - 296. DOI: 10.11646/phytotaxa.327.3.9
14. Hoang Nghia Nguyen, Van Tho Nguyen, Viet Lam Le, Van Tien Tran, Nguyen Vien, 2017. Dendrocalamus phuthoensis (Poaceae: Bambusoideae), a new species from Phu Tho province, Vietnam. Phytotaxa 257 (2): 181 - 186.
15. Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2005. Tre trúc Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội, 406 pp.
16. Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2019. Nghiên cứu đa dạng và bảo tồn chi Luồng (Dendrocalamus Nees) ở Việt Nam (Nafosted 106-NN.03-2015.50). Báo cáo tổng kết đề tài, Viện Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng.
17. Nguyen Hoang Nghia, Tran Van Tien, 2010. Six new species of Melocalamus (Gramineae: Bambusoideae) from Vietnam. Blumea 55, 2010: 129 - 138.
18. Nguyen Hoang Nghia, Nian-He Xia and Tran Van Tien, 2012. Gigantochloa multifloscula sp.nov. (Poaceae: Bambusoideae) a new species from Vietnam. ADANSONIA, ser.3, 2012, 34(1) 53 - 58.
19. Nguyen Hoang Nghia, Tran Van Tien, Nguyễn Văn Thọ, 2012. Ferrocalamus fibrillosus (Poaceae: Bambusoideae) a new species from Vietnam. Ann. Bot. Fennici 49: 206 - 208.
20. Qiao-Mei Qin, Yi-Hua Tong, Xi-Rong Zheng, Jing-Bo Ni, Tien-Chinh Vu and Nian-He Xia, 2019. Melocalamus grandiauritus (Poaceae: Bambusoideae), a new clambering species from northern Vietnam. Nordic Journal of Botany 2019: e02098. DOI: 10.1111/njb.02098
21. Văn Thọ Nguyễn, Nianhe Xia, Hoàng Nghĩa Nguyễn, Viết Lâm Lê, 2013. Three large-stature bamboo species of Dendrocalamus (Poaceae: Bambusoideae) from North Vietnam. Blumea 57, 2013: 253 - 262.
22. Tran Van Tien, 2011. Taxonomic Revision of the Genus Schizostachyum Nees (Poaceae: Bambusoideae) from Vietnam. PhD. Thesis: Graduate School of the Chinese Academy of Sciences.
23. Tran Van Tien, 2021. Bambusa nghiana sp. nov. (Poaceae: Bambusoideae), a new species from Thanh Hoa province, Vietnam. Adansonia, sér. 3, 43 (19): 217 - 221. DOI: 10.5252/adansonia2021v43a19.
24. Tran Van Tien, 2023. The Morphology, Anatomy and Taxonomy of Vietnam Bamboos. The Genus Schizostachyum Nees. VNU-HCM Press, 95 pages.
25. Tran Van Tien, Nian-He Xia and Nguyen Hoang Nghia, 2010. Schizostachyum yalyense sp.nov. and S. ninhthuanense sp.nov. (Gramineae: Bambusoideae) from Vietnam. Nordic Journal of Botany 28: 487 - 492.
26. Van Tien Tran, 2022. Schizostachyum locbacense (Poaceae: Bambusoideae), a new species from southern Vietnam. Academia Journal of Biology, 44(4): 27 - 32. DOI: 10.15625/2615-9023/17487
27. Van Tien Tran, Hoang Nghia Nguyen and Nianhe Xia, 2013. Annamocalamus HN Nguyen, NH Xia &VT Tran, a new genus of bamboo (Poaceae: Bambusoideae) from Vietnam. Candollea 68(1): 159 - 165.
28. Van Tien Tran, Nianhe Xia, Van Tho Nguyen, 2013. Schizostachyum nghianum (Poaceae: Bambusoideae), a new species from Vietnam. Blumea 57: 300 - 302. DOI: 10.3767/000651913X665558
29. Van Tien Tran, Nianhe Xia, Hoang Nghia Nguyen, My Hanh Diep, 2014. Cephalostachyum chevalieri a new synonym of Kinabaluchloa wrayi (Poaceae: Bambusoideae), and a new bamboo record for Vietnam. Nordic Journal of Botany 32: 468 - 470.
30. Van Tien Tran, Hoang Nghia Nguyen, 2019. Maclurochloa trangdinhensis (Poaceae: Bambusoideae), a new species from Northern Vietnam. Nordic Journal of Botany: 37, No5, 2019. DOI: 10.1111/njb.02318.
31. Yi-Hua Tong, Xi-Rong Zheng, You Yuan Zhang, Qiao-Mei Qin, Jing-Bo Ni, Tien Chinh Vu, Nian-He Xia, 2020. Khoonmengia honbaensis, a new genus and species of temperate bamboo (Poaceae, Bambusoideae) from Central - Southern Vietnam. PhytoKeys 138: 163 – 177. DOI: 10.3897/phytokeys.138.39512
32. Tran Thai Vinh, Hoang Nghia Nguyen, Nong Van Duy, Wong Khoon Meng and Van Tien Tran, 2021. Chimonocalamus bidoupensis, a new temperate bamboo species (Poaceae: Bambusoideae) from Bidoup National Park, Southern Vietnam. Nordic Journal of Botany: 39 (issue 1), 1 - 5. DOI: 10.1111/njb.02853
33. Tran Thai Vinh, Nong Van Duy, Hoang Thanh Truong, Tran Van Tien, 2023. Yersinochloa nghiana, a new species (Poaceae, Bambusoideae, Bambuseae) from Southern Vietnam. PhytoKeys 224: 175 - 182. DOI: 10.3897/phytokeys.224.101201
34. Hoàng Thanh Trường, Nguyễn Hoàng Nghĩa, Trần Văn Tiến, 2013. Vị trí phân loại các chi Gigantochloa, Oxytenanthera và Pseudoxytenanthera ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp, 3/2013, 2892 - 2899.
35. Vorontsova MS, L.G. Clark, J. Dransfield, R. Govaerts and W.J. Baker, 2017. World checklist of Bamboos and Rattans. Science Press, Beijing, 541 pp.
36. Khoon Meng Wong & My Hanh Diep, 2015. Bambusa gurgandii K.M.Wong & M.H.Diep (Poaceae, Bambusoideae), a new species of bamboo from Vietnam. Candollea 70(2): 211-218. DOI: 10.15553/c2015v702a6
37. You-yuan Zhang, Yi-hua Tong, Jing-bo Ni, Tien-chinh Vu & Nian-he Xia, 2020. Fargesia sapaensis (Poaceae, Bambusoideae), a new bamboo species from Lao Cai, Vietnam. Phytotaxa 472 (1): 069 - 073. DOI: 10.11646/phytotaxa.472.1.9
